RỦI RO VỀ NGHĨA VỤ THUẾ SAU KHI NỘP BÁO CÁO TÀI CHÍNH

12/04/2021 12,406

Các doanh nghiệp vừa hoàn tất nộp báo cáo tài chính năm 2020 vào cuối tháng 3/2021. Tuy nhiên, cơ chế tự khai thuế luôn đi đôi với chế độ hậu kiểm: doanh nghiệp vẫn đối mặt với các rủi ro liên quan đến nghĩa vụ thuế ngay sau khi nộp báo cáo tài chính.

Báo cáo tài chính là gì? Vì sao cần nộp Báo cáo tài chính (BCTC)?

Theo Điều 3 Luật Kế toán năm 2015, “Báo cáo tài chính (BCTC) là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán được trình bày theo biểu mẫu quy định tại chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán”... Điều 80 thuộc thông tư số 133/2016/TT-BTC của chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ cũng hướng dẫn: doanh nghiệp (DN) cần lậpgửi BCTC chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Như vậy, BCTC là tài liệu cung cấp thông tin về sức khỏe tài chính doanh nghiệp được nộp cho cơ quan chức năng theo đúng thời hạn quy định, nhằm giúp cơ quan chức năng nắm được các chỉ số liên quan đến tài sản, khoản nợ, tình hình sử dụng nguồn vốn, kết quả kinh doanh, số thuế phải nộp..., từ đó quản lý tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế của DN.

Xem thêm: Dịch vụ kế toán trọn gói tại Nha Trang

Quy trình này diễn ra theo cơ chế tự tính, tự khai, tự nộp thuế và tự chịu trách nhiệm của DN. Tuy nhiên, cơ chế tự khai đi đôi với chế độ hậu kiểm. Tùy vào kết quả phân loại rủi ro trong Quản lý Thuế Kế hoạch thanh tra của Luật thanh tra, cơ quan chức năng sẽ công bố quyết định thanh tra DN. Thông thường, sau 3-5 năm, cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra các DN tại Nha Trang; con số này là 2-3 năm tại Diên Khánh, Vạn Ninh, Ninh Hòa, Cam Ranh. Như vậy, sau khi nộp BCTC, DN vẫn đối mặt với rủi ro bị phạt thuế trong suốt 2-5 năm sau đó, nếu hồ sơ sổ sách các đơn vị này không tuân thủ các quy định của Pháp Luật về Thuế.

Cơ quan chức năng nhìn vào đâu để xác định những rủi ro về nghĩa vụ thuế?

Điều 50 Luật Quản lý Thuế năm 2019 nêu 2 trường hợp vi phạm về Pháp Luật Thuế phổ biến, bao gồm, không phản ánh hoặc phản ánh không đầy đủ, trung thực, chính xác số liệu trên sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế; và không xuất trình được sổ sách kế toán và các tài liệu cần thiết liên quan đến việc xác định số tiền phải nộp trong thời hạn quy định. Như vậy, trong các đợt hậu kiểm, cơ quan chức năng sẽ nhìn vào doanh thu, chi phí, các căn cứ chứng minh nghĩa vụ thuế của DN nằm trên hệ thống sổ sách kế toán.

Việc không xuất trình được các căn cứ chứng minh thường là hệ quả tất yếu của một hệ thống sổ sách kế toán không đạt yêu cầu về cả hình thức và nội dung. Còn việc không phản ánh hoặc phản ánh số liệu thiếu chính xác nằm ở trình độ người làm nghề. Có 2 hậu quả phổ biến của hành vi kê khai thiếu chính xác này:

  • Kê khai chi phí thiếu chính xác: Các khoản chi phí không hợp lý, hợp lệ sẽ bị Cơ quan thuế loại trừ. Điều này khiến mức lợi nhuận tăng, dẫn đến mức thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN chiếm 20% lợi nhuận) sẽ tăng theo.
  • Kê khai doanh thu thiếu chính xác: Kê khai sai doanh thu sẽ khiến DN chịu thêm mức phạt liên quan đến thuế Gía trị gia tăng (GTGT) áp dụng trên phần doanh thu kê khai thiếu. Ngoài ra, DN sẽ bị truy thu thêm các khoản thu sau:
    • 20% thuế TNDN cho phần chênh lệch sau khi Cơ quan chức năng ấn định giá vốn
    • Mức truy thu kê sai theo Nghị định 129/2013/NĐ-CP, chiếm 20% của số truy thu GTGT và truy thu TNDN.
    • Mức phạt chậm nộp theo khoản 1 Điều 59 Luật Quản lý thuế. Mức phạt chậm nộp này tương đương 0.03%×số ngày× số tiền truy thu (không bao gồm phạt khai sai)

Ví dụ: Doanh thu 2020 của doanh nghiệp là 1 tỷ, tuy nhiên, doanh nghiệp chỉ kê khai 700.000.000 VNĐ, như vậy, doanh nghiệp sẽ phải đóng:

  • thuế GTGT truy thu là 300.000.000×10%
  • giả sử giá vốn là 90% doanh thu, thì thuế TNDN phải truy thu sau khi ấn định giá vốn là (300.000.000-300.000.000×90%)×20%
  • phạt khai sai bằng 20%×( số truy thu GTGT + truy thu TNDN )
  • phạt chậm nộp 0.03%×số ngày× số tiền truy thu (ko bao gồm phạt khai sai 20%)

Trường hợp nộp xong BCTC mà DN phát hiện BCTC có sai sót thì DN có được bổ sung không? Câu trả lời là có. Căn cứ khoản 5 Điều 10 Thông tư 156/2013/TT-BTC, DN được nộp bổ sung hồ sơ khai thuế (không phát sinh số thuế phải nộp) vào bất cứ thời điểm nào, miễn là trước khi Cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp. Trường hợp do sai sót, hồ sơ khai thuế nộp lại có phát sinh số thuế phải nộp, DN cần khai bổ sung hồ sơ, điều chỉnh, tính và nộp lại tiền nộp chậm theo quy định.

Xem thêm: Dịch vụ kế toán trọn gói tại Nha Trang

Để hạn chế các rủi ro bị phạt thuế do BCTC không xác định đúng nghĩa vụ thuế của DN, các DN có thể tự rà soát lại bộ hồ sơ kế toán và tiến hành điều chỉnh, nộp bổ sung. Trong trường hợp nguồn lực còn hạn chế, quý doanh nghiệp có thể thuê các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói có giấy phép hành nghề tại Nha Trang để tiến hành rà soát, xây dựng lại sổ sách kế toán, đồng thời điều chỉnh, nộp bổ sung (nếu có) trước thời hạn thanh tra quyết toán của DN. Việc này vừa giảm thiểu rủi ro bị phạt thuế vì hệ thống sổ sách của DN được xây dựng hợp lý, hợp lệ, hợp pháp... vừa hạn chế lãng phí nguồn lực khi DN phải làm đi làm lại.