GIẢM 30% THUẾ THEO NGHỊ ĐỊNH 398: DOANH NGHIỆP, HỘ KINH DOANH CẦN LÀM GÌ ĐỂ ĐƯỢC HƯỞNG?
GIẢM 30% THUẾ THEO NGHỊ ĐỊNH 398: DOANH NGHIỆP, HỘ KINH DOANH CẦN LÀM GÌ ĐỂ ĐƯỢC HƯỞNG?
Ngày 29/10/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP (cụ thể hóa Nghị quyết 43/2026/QH16 của Quốc hội), chính thức giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh trong hai năm 2026–2027.
Chính sách này có hiệu lực ngay từ ngày ký nhằm tiếp thêm nguồn lực tài chính cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để hưởng trọn vẹn quyền lợi mà không kê khai sai sót, bạn cần nắm rõ 3 vấn đề cốt lõi: Doanh thu nào được tính vào ngưỡng 10 tỷ đồng? Áp dụng cho kỳ thuế nào? Và thao tác kê khai ra sao?
Trong bài viết dưới đây, EMC – đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ kế toán Nha Trang và tư vấn quản lý doanh nghiệp – sẽ giải thích chi tiết các quy định của Nghị định 398 để doanh nghiệp và hộ kinh doanh áp dụng đúng ngay từ đầu.
1. Ai được giảm và giảm trên loại thuế nào?
Chính sách giảm 30% thuế áp dụng cho hai nhóm đối tượng có tổng doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong kỳ tính thuế tương ứng:
- Đối với doanh nghiệp, tổ chức: Được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp.
- Đối với hộ kinh doanh, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh: Được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phát sinh từ hoạt động kinh doanh (áp dụng cho mọi phương pháp tính thuế TNCN).
Lưu ý quan trọng để tránh hiểu lầm:
- Mức giảm 30% được tính trên số tiền thuế phải nộp, hoàn toàn không phải giảm 30% trên tổng doanh thu.
- Chính sách này không áp dụng để giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) và không giảm thuế TNCN từ tiền lương, tiền công.
|
Ví dụ: Giả sử năm 2026, doanh nghiệp của bạn có tổng doanh thu dưới 10 tỷ đồng và số thuế TNDN tính theo mức thông thường là 100 triệu đồng:
Khoản giảm 30% của Nghị định 398 sẽ tính trên số thuế còn lại sau khi đã trừ ưu đãi (không cộng dồn 50%+30% Số thuế giảm thêm theo NĐ 398=Thuế tính ban đầu-Thuế giảm theo ưu đãi×30%
|
2. Giảm từ thời điểm nào và tính cho năm nào?
Nghị định 398 có hiệu lực từ ngày 29/10/2026, nhưng chính sách giảm thuế được áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Như vậy, bạn sẽ được xét giảm cho cả năm 2026 và 2027, chứ không phải chỉ những khoản doanh thu, tiền thuế phát sinh từ ngày 29/10/2026 trở đi mới được giảm. Tuy nhiên, điều kiện doanh thu của năm nào sẽ được xét riêng cho năm đó (không lấy kết quả đủ điều kiện của năm 2026 để mặc nhiên áp dụng cho năm 2027).
Thời điểm bạn bắt đầu thực hiện giảm thuế:
- Với doanh nghiệp: Nếu dự kiến doanh thu cả năm không quá 10 tỷ đồng, doanh nghiệp được tự tính giảm 30% ngay khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý. Cuối năm, khi lập báo cáo quyết toán thuế, doanh nghiệp sẽ đối chiếu lại với doanh thu thực tế để chốt số thuế chính thức.
- Với hộ, cá nhân kinh doanh: Thực hiện giảm thuế trên hồ sơ khai thuế tương ứng. Trường hợp đã kê khai thuế TNCN nhưng chưa kê khai khoản giảm, được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã khai hoặc xác định khoản giảm khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
(Cơ quan thuế không quy định một ngày nộp hồ sơ xin giảm thuế riêng biệt; bạn nộp tờ khai thuế kỳ nào thì tính giảm ngay ở kỳ đó).
3. Doanh thu bán hàng dưới 10 tỷ đồng đã chắc chắn được giảm chưa?
Câu trả lời là: Chưa chắc chắn. Thực tế khi triển khai dịch vụ kế toán Nha Trang và rà soát sổ sách cho khách hàng, EMC nhận thấy rất nhiều đơn vị chỉ nhìn vào doanh thu bán hàng thuần túy mà bỏ sót các khoản thu khác dẫn đến xác định sai điều kiện.
Đối với doanh nghiệp:
Doanh thu năm dùng để xét ngưỡng 10 tỷ đồng bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác, cụ thể:
1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ;
2. Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tiền gửi, lãi cho vay, chênh lệch tỷ giá...);
3. Thu nhập khác (thu từ thanh lý tài sản, tiền bồi thường hợp đồng...).
Nếu doanh nghiệp có chi nhánh, đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, bạn bắt buộc phải cộng gộp doanh thu của tất cả các đơn vị này trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.
|
Ví dụ thực tế: Công ty A có doanh thu bán hàng và dịch vụ cả năm là 9,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, công ty có thêm 300 triệu đồng lãi tiền gửi ngân hàng (doanh thu tài chính) và 200 triệu đồng tiền thanh lý máy móc cũ (thu nhập khác). Tổng doanh thu xét điều kiện lúc này là: 9,6 + 0,3 + 0,2 = 10,1 tỷ đồng (vượt ngưỡng 10 tỷ đồng). Do đó, Công ty A không thuộc diện được giảm 30% thuế TNDN. |
Lưu ý thêm: Chính sách này không áp dụng cho các doanh nghiệp mới hình thành từ việc chia, tách (sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực) nếu tổng doanh thu hằng năm của các doanh nghiệp sau khi chia, tách cộng lại vượt quá 10 tỷ đồng.
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh:
Doanh thu xét điều kiện được tính tổng thể theo quy định tại Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Bạn phải tính tổng doanh thu của toàn bộ hoạt động kinh doanh, không được tách lẻ doanh thu của từng cửa hàng hay từng kênh bán hàng riêng biệt để xét dưới 10 tỷ đồng.
4. Kê khai ở đâu và cần dùng biểu mẫu nào?
Chính sách này áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Bạn có thể thực hiện kê khai, nộp thuế và tra cứu hồ sơ trực tuyến ngay trên hệ thống Thuế điện tử tại địa chỉ thuedientu.gdt.gov.vn, hoặc liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn.
Để bạn dễ hình dung quy trình và biểu mẫu cần nộp, EMC tóm tắt trong bảng dưới đây:
|
Đối tượng |
Cách thức thực hiện và Biểu mẫu đính kèm |
|
Doanh nghiệp |
• Hằng quý: Tự ước tính tổng doanh thu năm, xác định số thuế TNDN (sau ưu đãi nếu có), trừ đi 30% được giảm để tạm nộp. |
|
Hộ, cá nhân kinh doanh tự kê khai |
• Lập Mẫu số 01 (ban hành kèm Nghị định 398), nộp kèm theo tờ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc tờ khai năm. |
|
Hộ, cá nhân có tổ chức/cá nhân khai thay, nộp thay |
• Bên khấu trừ, khai thay, nộp thay căn cứ điều kiện doanh thu trong phạm vi mình quản lý để tính giảm và lập Mẫu số 02 nộp kèm tờ khai tương ứng. |
|
Hộ, cá nhân đã giảm nhưng cuối năm vượt 10 tỷ đồng |
• Lập Mẫu số 03 để kê khai điều chỉnh và nộp hoàn lại khoản tiền thuế đã được giảm theo quy định. |
5. Đã lỡ nộp đủ thuế hoặc cuối năm doanh thu vượt 10 tỷ đồng thì xử lý thế nào?
Trong quá trình hoạt động thực tế, nếu rơi vào một trong hai tình huống dưới đây, bạn cần xử lý như sau:
- Tình huống 1: Đủ điều kiện giảm nhưng đã lỡ kê khai và nộp 100% thuế
Hộ, cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế TNCN nhưng chưa kê khai khoản giảm được khai điều chỉnh, bổ sung hoặc xác định khoản giảm khi quyết toán thuế năm theo quy định. Riêng trường hợp cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu, nếu phát sinh thuế nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ theo pháp luật quản lý thuế. - Tình huống 2: Trong năm đã tạm giảm 30%, nhưng cuối năm tổng doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng
- Với hộ, cá nhân kinh doanh: Ngay tại kỳ tính thuế mà doanh thu lũy kế vượt mốc 10 tỷ đồng, bạn phải kê khai điều chỉnh (Mẫu số 03) và nộp bổ sung số tiền thuế đã được giảm trước đó. Điểm tích cực là bạn sẽ không bị tính tiền chậm nộp đối với khoản tiền nộp bù này (tính đến hạn nộp hồ sơ của kỳ vượt ngưỡng).
- Với doanh nghiệp: Phải kê khai và nộp đủ số tiền thuế còn thiếu. Tuy nhiên, doanh nghiệp không áp dụng cơ chế miễn tiền chậm nộp như hộ kinh doanh, mà việc xử lý tiền chậm nộp sẽ thực hiện theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Lời khuyên từ EMC: Doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên theo dõi sát doanh thu lũy kế định kỳ và lưu lại bảng tính giảm thuế. Đặc biệt, các đơn vị có doanh thu tiệm cận mốc 10 tỷ đồng cần kiểm tra kỹ các khoản thu tài chính và thu nhập phát sinh ngoài hoạt động bán hàng chính trước khi áp dụng giảm thuế.
Đồng hành kê khai và tối ưu thuế cùng dịch vụ kế toán Nha Trang – EMC
Việc nắm bắt kịp thời các nghị định mới giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí hợp pháp, nhưng chỉ một nhầm lẫn nhỏ trong cách cộng gộp doanh thu hoặc chọn sai biểu mẫu cũng có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu và tính tiền chậm nộp.
Với 16 năm kinh nghiệm hành nghề trong lĩnh vực tư vấn quản lý doanh nghiệp, kế toán và thuế, EMC luôn đóng vai trò là "Người trợ lý đắc lực cho doanh nghiệp". Nếu bạn đang cần tìm kiếm một dịch vụ kế toán Nha Trang chuyên nghiệp để rà soát số liệu và thực hiện đúng Nghị định 398/2026/NĐ-CP phù hợp với tình hình thực tế, EMC sẵn sàng hỗ trợ bạn:
- Rà soát tổng thể doanh thu: Kiểm tra chính xác các nguồn thu để xác định điều kiện hưởng mức giảm 30% thuế;
- Kiểm tra và điều chỉnh hồ sơ: Rà soát các tờ khai đã nộp, lập hồ sơ điều chỉnh bổ sung hoặc bù trừ thuế nộp thừa đúng quy định;
- Thực hiện kê khai và quyết toán: Đại diện hoặc hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoàn thiện trọn gói hồ sơ thuế định kỳ và quyết toán cuối năm;
- Tư vấn quản trị rủi ro: Giải đáp toàn diện các vướng mắc về pháp lý, kế toán và thuế phát sinh trong thực tế hoạt động.
