HƯỚNG DẪN TRỌNG TÂM NGHỊ ĐỊNH 68/2026/NĐ-CP: QUY ĐỊNH THUẾ VÀ SỔ SÁCH KẾ TOÁN MỚI NHẤT YÊU CẦU HỘ KINH DOANH PHẢI TUÂN THỦ

09/03/2026 241

Ngày 05/03/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Kết hợp cùng Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn công tác kế toán có hiệu lực từ đầu năm 2026, hệ thống pháp luật đang đưa hoạt động của các Hộ kinh doanh (HKD) vào khuôn khổ quản lý chặt chẽ và chuyên nghiệp hơn. Nhằm giúp Quý khách hàng kịp thời nắm bắt và tuân thủ đúng quy định, tránh các rủi ro pháp lý đáng tiếc, Công ty Tư Vấn Quản Lý Doanh Nghiệp (EMC) xin tóm lược các nội dung thay đổi mang tính cốt lõi nhất.

1. Phân định rõ phương pháp tính Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)

Nghị định 68/2026/NĐ-CP yêu cầu phân định rạch ròi phương pháp tính đối với hai sắc thuế này:

  • Thuế GTGT: Mọi HKD có mức doanh thu năm trên 500 triệu đồng đều áp dụng phương pháp tính trực tiếp (Tỷ lệ % nhân Doanh thu). Pháp luật không áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT đối với mô hình Hộ kinh doanh.
  • Thuế TNCN: Có sự thay đổi lớn dựa trên quy mô doanh thu:
    • HKD có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống: Không phải nộp thuế TNCN và thuế GTGT.
    • HKD có doanh thu trên 500 triệu đến 03 tỷ đồng: Được quyền lựa chọn tính thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu hoặc tính theo thu nhập (Doanh thu trừ Chi phí hợp lý) nhân thuế suất.
    • HKD có doanh thu trên 03 tỷ đồng: Bắt buộc áp dụng phương pháp tính thuế TNCN theo công thức: (Doanh thu - Chi phí hợp lý) x Thuế suất.

2. Yêu cầu khắt khe về Hóa đơn điện tử và Chứng từ thanh toán

Đối với HKD có doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên, pháp luật bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Đồng thời, để chi phí được trừ khi tính thuế TNCN, các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

3. Quy định riêng đối với hoạt động kinh doanh trên Sàn Thương mại điện tử (TMĐT)

Đối với các HKD hoạt động trên nền tảng TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, sàn giao dịch có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đối với mỗi giao dịch. Tuy nhiên, HKD có doanh thu trên 03 tỷ đồng hoặc tự nguyện tính thuế theo thu nhập vẫn phải thực hiện tổng hợp toàn bộ doanh thu để khai quyết toán thuế TNCN vào cuối năm. Số thuế do sàn TMĐT nộp thay sẽ được bù trừ; nếu nộp thừa, HKD phải lập hồ sơ đề nghị cơ quan thuế hoàn trả. (Lưu ý: Việc sàn nộp thay thuế chỉ là bước tạm thu.Theo quy định tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, ngay cả khi sàn thương mại điện tử (TMĐT) đã khấu trừ và nộp thay thuế thu nhập cá nhân (TNCN), hộ kinh doanh vẫn có nghĩa vụ kê khai phần doanh thu này trong hồ sơ thuế của mình).

4. Trách nhiệm lập sổ sách kế toán (Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC)

Yêu cầu về hệ thống sổ sách kế toán được nâng cao, tiệm cận với tiêu chuẩn của doanh nghiệp:

  • HKD nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu chỉ cần lập Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.  
  • HKD nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (bắt buộc với mức doanh thu > 3 tỷ) phải thiết lập đồng thời 04 loại sổ chi tiết: Sổ doanh thu, Sổ chi tiết doanh thu và chi phí, Sổ chi tiết hàng hóa, và Sổ chi tiết tiền.

Giải pháp từ EMC

Có thể thấy, quy định pháp luật mới đòi hỏi Hộ kinh doanh phải có năng lực quản trị tài chính, kế toán chặt chẽ và chuyên nghiệp hơn rất nhiều. Việc tự thực hiện các nghiệp vụ như lập 04 loại sổ sách chi tiết, theo dõi hóa đơn đầu vào, hay lập báo cáo quyết toán thuế cuối năm để bù trừ số thuế nộp thừa từ sàn TMĐT mang lại rủi ro sai sót và bị xử phạt rất cao.
Đứng trước bối cảnh này, Quý khách hàng có thể cân nhắc hai giải pháp chiến lược:

  1. Sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp: Ủy thác công tác kế toán, khai báo và quyết toán thuế cho đơn vị hành nghề dịch vụ kế toán được Bộ Tài chính cấp phép như EMC để đảm bảo tính tuân thủ tối đa.  
  2. Chuyển đổi mô hình hoạt động: Với quy định kế toán ngày càng phức tạp đối với Hộ kinh doanh lớn, việc chuyển đổi lên mô hình Doanh nghiệp sẽ là bước đi tối ưu để chuẩn hóa hệ thống quản trị, danh chính ngôn thuận sử dụng hóa đơn GTGT khấu trừ và minh bạch dòng tiền.

Công ty Tư Vấn Quản Lý Doanh Nghiệp (EMC) luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn chuyên sâu và cung cấp các gói dịch vụ Kế toán - Pháp lý trọn gói để bảo vệ an toàn tài chính cho hoạt động kinh doanh của bạn.

💡 Thành lập Hộ Kinh Doanh, Thành lập Công ty

💡 Dịch vụ Kế toán