NGHỊ ĐỊNH 20/2026/NĐ-CP: MIỄN THUẾ TNDN 3 NĂM – DOANH NGHIỆP CẦN HIỂU ĐÚNG ĐỂ KHÔNG MẤT ƯU ĐÃI

22/01/2026 104

Ngày 15/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm nhất là miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 03 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy: Không phải cứ “thành lập mới” là được miễn thuế. Không ít doanh nghiệp mất toàn bộ ưu đãi chỉ vì hiểu sai điều kiện hoặc xác định sai ngay từ khâu đầu tiên.

Vì vậy, để tránh rủi ro truy thu và xử phạt về sau, doanh nghiệp cần hiểu đúng bản chất chính sách này.

1. Doanh nghiệp nào được miễn thuế TNDN 3 năm?

Theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP, chỉ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập lần đầu mới thuộc đối tượng được miễn thuế TNDN trong 03 năm, tính từ kỳ tính thuế đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế.

Ngược lại, các trường hợp sau không được xem là “thành lập lần đầu”, dù trên giấy tờ là doanh nghiệp mới:

  • Doanh nghiệp được hình thành từ chia, tách, hợp nhất, sáp nhập
  • Doanh nghiệp chuyển đổi loại hình
  • Doanh nghiệp thay đổi chủ sở hữu hoặc nhận chuyển nhượng dự án đầu tư
  • Trường hợp đặc biệt cần lưu ý: Doanh nghiệp thành lập mới mà người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp không góp vốn), thành viên hợp danh hoặc người góp vốn cao nhất đã từng:
    • Giữ vai trò tương tự tại doanh nghiệp khác đang hoạt động; hoặc
    • Doanh nghiệp đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng tính từ thời điểm giải thể đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới.

Đây là điểm rất dễ bị bỏ sót và cũng là nguyên nhân phổ biến khiến doanh nghiệp bị loại khỏi diện hưởng ưu đãi, dù hồ sơ thành lập hoàn toàn hợp pháp.

Ví dụ:

📗 Công ty A được thành lập lần đầu vào tháng 6/2026, chưa từng tồn tại dưới bất kỳ hình thức nào trước đó. Đến năm 2027, công ty phát sinh lợi nhuận chịu thuế lần đầu.

→ Công ty A được miễn thuế TNDN trong 03 năm tính từ năm 2027.

📕 Công ty B thành lập năm 2026, người đại diện theo pháp luật chỉ là người làm thuê, không góp vốn, trước đó từng làm giám đốc thuê cho một doanh nghiệp khác đã giải thể.

→ Công ty B vẫn được xem là thành lập lần đầu, đủ điều kiện hưởng ưu đãi.

2. Không phải thu nhập nào cũng được miễn thuế TNDN trong 3 năm

Một hiểu lầm phổ biến khác là: đã được miễn thuế thì “mọi khoản thu nhập đều được miễn”. Thực tế không phải như vậy.

Ngay cả khi doanh nghiệp đủ điều kiện miễn thuế, các khoản thu nhập sau vẫn phải nộp thuế TNDN, bao gồm:

- Thu nhập từ:

  • Chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn
  • Chuyển nhượng bất động sản (trừ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội)
  • Chuyển nhượng dự án đầu tư, quyền tham gia dự án, quyền thăm dò – khai thác – chế biến khoáng sản
  • Hoạt động sản xuất, kinh doanh ngoài Việt Nam

- Thu nhập từ:

  • Tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí
  • Khai thác tài nguyên, khoáng sản quý hiếm

- Thu nhập từ:

  • Kinh doanh trò chơi điện tử trên mạng
  • Sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
    (trừ một số dự án đặc thù như sản xuất, lắp ráp ô tô, máy bay, lọc hóa dầu…)

- Các trường hợp đặc thù khác theo quy định của Chính phủ.

→ Nói cách khác: ưu đãi chỉ áp dụng cho thu nhập hợp lệ, không phải “miễn toàn bộ”.

Ví dụ :

📗 Hộ kinh doanh C chuyển đổi lên doanh nghiệp vào năm 2026.
→ Trường hợp này không được coi là thành lập lần đầu, không được miễn thuế TNDN 3 năm.

📕 Công ty D giải thể vào tháng 3/2026. Đến tháng 10/2026, cùng người góp vốn chính và người đại diện theo pháp luật đó thành lập công ty mới.
→ Do chưa đủ 12 tháng, công ty mới không được miễn thuế TNDN, dù giấy phép hoàn toàn mới.

📗 Ông A hiện đang sở hữu 70% vốn tại Công ty X (doanh nghiệp đang hoạt động). Năm 2026, ông A tiếp tục góp 60% vốn để thành lập Công ty E – một doanh nghiệp mới hoàn toàn về tên gọi và mã số thuế.

→ Mặc dù Công ty E là doanh nghiệp mới trên giấy tờ, nhưng do người góp vốn chiếm tỷ lệ cao nhất đã và đang tham gia hoạt động kinh doanh tại doanh nghiệp khác, nên Công ty E không được xem là doanh nghiệp thành lập lần đầu và không được miễn thuế TNDN 3 năm theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP.

 

 

3. Thời điểm thành lập quyết định thời gian được miễn thuế

Không chỉ điều kiện, thời điểm thành lập doanh nghiệp cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi thuế:

  • Doanh nghiệp thành lập trước ngày 17/5/2025: Chỉ được hưởng phần thời gian miễn thuế còn lại, nếu chưa đủ 03 năm
  • Doanh nghiệp đã kết thúc thời gian ưu đãi trước thời điểm này: Không được áp dụng lại chính sách miễn thuế theo Nghị định 20

Nhiều doanh nghiệp kỳ vọng được “hưởng lại từ đầu”, nhưng thực tế pháp luật không cho phép hồi tố ưu đãi.

4. Ưu tiên về mặt bằng – lợi thế mới cho doanh nghiệp nhỏ

Bên cạnh ưu đãi thuế, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn mở ra cơ chế ưu tiên về mặt bằng cho doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, cụ thể:

  • Ưu tiên thuê đất tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp
  • Được thuê nhà, đất là tài sản công với mức giá ưu đãi theo quy định

Đây là chính sách có ý nghĩa thực tiễn lớn, giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào và hạn chế rủi ro pháp lý khi thuê địa điểm kinh doanh.

5. Ưu đãi không tự động – làm sai là bị thu hồi

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

  • Ưu đãi không tự động được áp dụng.

Doanh nghiệp chỉ được hưởng ưu đãi khi:

  • Xác định đúng đối tượng
  • Đáp ứng đầy đủ điều kiện
  • Kê khai thuế trung thực, chính xác
  • Hồ sơ pháp lý – kế toán rõ ràng, nhất quán

Nếu áp dụng sai, cơ quan thuế có quyền thu hồi ưu đãi, truy thu thuế và xử phạt theo quy định.

Nghị định 20/2026/NĐ-CP mở ra nhiều cơ hội, nhưng không dành cho doanh nghiệp làm theo cảm tính hoặc xử lý đối phó.

Thực tế, EMC đã ghi nhận nhiều doanh nghiệp đủ điều kiện trên lý thuyết nhưng vẫn mất ưu đãi, chỉ vì:

  • Xác định sai mô hình thành lập
  • Hiểu nhầm vai trò người đại diện
  • Kê khai không nhất quán ngay từ năm đầu tiên

Với kinh nghiệm đồng hành cùng hàng nghìn doanh nghiệp, EMC cung cấp trọn gói các dịch vụ:

  • Tư vấn thành lập doanh nghiệp đúng điều kiện hưởng ưu đãi
  • Rà soát khả năng miễn thuế TNDN 3 năm theo Nghị định 20
  • Thiết lập hệ thống kế toán – thuế – hồ sơ pháp lý ngay từ đầu
  • Tư vấn quản trị rủi ro, tránh truy thu và xử phạt về sau

👉 Ưu đãi chỉ có giá trị khi doanh nghiệp làm đúng.
👉 Và làm đúng ngay từ đầu luôn rẻ hơn rất nhiều so với xử lý sai phạm sau này.

Liên hệ EMC ngay để được tư vấn chi tiết và kịp thời, giúp doanh nghiệp hưởng đúng – hưởng đủ ưu đãi thuế, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

☎ Hotline: 0916 676 878

🌐 Website: emc.vn